آشنایی با هواپیماهای عمود پرواز(قسمت اول)

آشنایی با هواپیماهای عمود پرواز(قسمت اول)

آشنایی با هواپییماهای عمود پرواز-قسمت اول

هاریر(Harrier)

VTOLها یا هواپیماهای عمود پرواز نوعی از هواپیماها هستند که دارای دو موتور مجزا می باشند که یکی در هنگام بالا رفتن هواپیما و دیگر برای حرکت رو به جلوی آن طراحی شده است.

یكی از نقاط بسیار حساس و هدفهای مهم در جنگهای امروزی، فرودگاهها میباشند. باندها بسیار آسیب پذیر و حفاظت از آنها هم بسیار مشكل میباشد. مثلا برخورد یك بمب یا راكت به باند و ایجاد یك حفره ی كوچك آن را تا چند ساعت غیر قابل استفاده میسازد و در واقع با بمباران یك فرودگاه میتوان پایگاهی را فلج نمود. ضمنا لزوم استفاده از باند تمركز هواپیماها را در یك محل الزامی میسازد و این خود آسیب پذیری را بیشتر مینماید.به عنوان مثال در ابتدای جنگ  اعراب و اسرائیل،  در یك حمله ی غافل گیرانه توسط اسراییل تمام فرودگاههای مصر كه در دسترس بود بشدت بمباران گردید و نیروی هوایی مصر عملا فلج شد و نتوانست از هواپیماهای خود استفاده نماید و در نتیجه جنگ بسود اسراییل پایان یافت.

هواپیماهای قائم پرواز به باند نیاز ندارند؛ بنابراین میتوان آنها را در دسته های كوچك در نقاط مختلفی كه هیچ گونه شباهتی به فرودگاه نداشته باشد مستقر نمود. این قرار گاهها میتواند حتی در میان جنگل یا در دل كوهستان جایی كه دشمن گمان آنرا هم نمی برد باشد.هواپیمای حمل و نقل قائم پرواز میتواند نیرو های پیاده نظام را به جای هلیكوپتر و در مقیاس بسیار وسیعتر و سریعتر در مناطق مورد نظر پیاده كند و به این ترتیب به نیرو های پیاده تحرك تاكتیكی بسیار زیادی ببخشد.

قائم پروازها در میان كشورهایی كه ناو هواپیما بر دارند محبوبیت ویژه ای كسب كرده است؛ زیرا مشكل نشستن و بر خاستن هواپیماها از عرشه كه كار فوق العاده سختی میباشد با استفاده از هواپیما ی عمود پرواز حل شده و بسادگی انجام میپذیرد.

تاریخچه

در حدود سالهای1966 كشورهای عضو پیمان آتلانتیك شمالی«ناتو» تصمیم به ساختن و استفاده از هواپیماهای عمود پرواز (وی.تی.او.الV.T.O.L) یا هواپیمای باند كوتاه (اس.تیواو.الS.T.O.L) را كه فقط احتیاج به یك باند كوتاه داشت گرفتند.

در این مدت تمام كشورهای عضو این پیمان از جمله آلمان غربی،فرانسه،آمریكا و انگلستان تلاش زیادی برای ساختن چنین هواپیمایی نمودند. باید اضافه كرد كه حتی كشورهای عضو پیمان ورشو یا بلوك شرق نیز از كوشش در این راه مستثنی نبوده و تلاشهای تحسین بر انگیزی كرده و ساخته های موفقیت آمیزی نیز داشته اند. ولی از آنجا كه طرح كمپانی هاكر سیدلی (Hawker Siddely) در میان تمام طرحهایی كه تا آن زمان در دنیا ساخته شده بود موفقتر و عملیتر بوده است در اینجا به معرفی آن كه هاریر (Harrier) نام دارد میپردازیم.

اولین مدل هواپیمای هاریر پی 1127 (p_1127_Harrier) نام داشت كه در 31 اوت 1966 اولین پرواز خود را انجام داد. هاریر ابتدا به منظور انجام ماموریتهای ضربتی (هوا به زمین) و اكتشافی در نظر گرفته شده بود و می توانست در مقرهای زیر بال خود مقداری مب و راكت حمل نماید.نمونه ی اولیه هاریر مجهز به یك موتور توربو فن پگازوس 5 (peagasus 5) با حداكثر 18000 پوند فشار استاتیك بود.این مدل 720 مایل در ساعت سرعت داشت و مداومت پرواز آن 30 دقیقه بود و میتوانست در مدت 4 دقیقه خود را به 5000 پایی زمین برساند و سقف پرواز آن به 60،000 پا میرسید.

هاریر در چندین مدل تا بحال ساخته شده و به تدریج تواناییهای لازم برای انجام ماموریت های مختلف را بدست آورده است. آمریكا كه خود بزرگترین سازنده ی هواپیماست اقدام به خرید هواپماهای هاریر از انگلیس می نمود تا اینكه كمپانی مك دانل داگلاس پروانه ی تولید این هواپیما را به دست آورد.

(A.V.16) نام گرفت و مجهز به موتور پكازوس-15(Pegausus 15) كه قدرت آن 5 هزار پوند بیش از نمونه قبلی بود.

وزن خالی نمونه ی اولیه 12600 پوند و وزن مدل جدید 13200 پوند است و حداكثر وزن آن هنگام برخاستن از 21500 به 28000 افزایش یافت. سرعت نیز از 96 صدم ماخ به 98 صدم ماخ رسید.(ماخ سرعت صوت میباشد)

اكنون هاریرBritish Aerospace Sea Harrier را انگلیس می سازد ودر ارتش بریتانیای كبیر و هند مورد استفاده قرار میگیرد كه مشخصات آن در زیر آمده است.

همچنین هاریر McDonnell Douglas AV-8B Harrier II توسط مك دانل داگلاس آمریكا تولید می شود كه علاوه بر امریكا در انگلیس،اسپانیاوایتالیا نیز استفاده می شود.مشخصات این هواپیما هم در ادامه آمده است.

خمپاره ی هدایت شونده

همواره مأموریت یک سلاح مخرب انهدام کامل یک هدف است و بهسازی و تغییراتی که در آن انجام می پذیرد در جهت نیل به این هدف می باشد . اینگونه بهسازی ها همیشه در جهت افزایش قدرت انفجار و یا نفوذ نیست گاهی اوقات افزایش دقت ، سهولت در استفاده و مواردی از این دست قدرت انهدام یک سلاح را به مراتب بالا می برد .یکی از سلاح های بسیار پر کاربرد با پیشینه ی قدیمی خمپاره ها هستند .

برخی مخترع آن را تیمور لنگ می دانند و معتقدند برای فتح قلعه های مستحکم  به پیشنهاد اودرون خم های سفالی را از باروت به همراه سنگ و قطعات فلزی پر کرده و با منجنیق به درون قلعه می انداختند و تلفات سنگینی به مدافعان وارد می ساختند . امروزه نیز خمپاره به علت سهولت در کاربرد ، نواخت زیاد ، در تیررس دشمن نبودن کاربر به علت مسیر منحنی شکل ( بالستیک ) گلوله ، برد قابل توجه ، حمل و جابجایی آسان و ... از سلاح های مورد توجه محسوب می گردد . لکن در مورد پرتابه هایی مانند خمپاره و توپ عوامل مختلفی در عدم اصابت  دقیق مانند خطا در تعیین مختصات هدف ، خطا در تنظیم زاویه ی شلیک ، ارتعاشات و عدم پایداری به علت تکیه گاه نامناسب زمان شلیک ، اغتشاش در مسیر پروازمانند غبار ، وجود باد ، جابجایی هدف در زمان پرواز گلوله ، نقش اساسی دارد . استفاده از مهمات خوشه ای در راستای جبران نسبی این خطاها از طریق پوشش در منطقه ی وسیع تری می باشد ولی این اقدام باعث ضعیف شدن و کاهش قدرت نفوذ گلوله ی توپ و یا خمپاره می گردد .حال اگر بتوان ویژگی های بسیار مثبت یک پرتاب خمپاره را با ویژگی هدایت پذیری ترکیب نمایی نتیجه یک سلاح بسیار موثر با احتمال برخورد به هدف بسیار بالا در اختیار داریم . زیرا مسیر حرکت این گلوله دایما اصلاح می گردد و از این رو هدف را تعقیب می نماید . ایده ی ساخت گلوله های هدایت شونده در 1970 در آزمایشگاه های رادمن ارتش امریکا شکل گرفت و بعدها در قالب گلوله ی توپ هدایت شونده کاپرهد به عرصه ی نظامی وارد شد . اماعمر فعالت بر روی گلوله ی هدایت شونده شاید بیش از 20 سال تجاوز نکند . از این رو تاکنون در غرب ، تنها یک محصول عملیاتی به بازار عرضه شده است .

در این نوع خمپاره ها گلوله ابتدا مسیری بالستیکی متداول خود را انجام می دهد سپس در نزدیکی هدف بخش هدایت و کنترل ، هدایت گلوله به سمت هدف را به دست می گیرد و به این ترتیب گلوله می تواند حتی به اهداف زرهی مانند تانک و نفربر از بالا حمله نماید . قابل ذکر است که زره تانک ها از بالا در مقایسه با طرفین و روبرو بسیار آسیب پذیر است . گلوله های هدایت شونده برای یافتن هدف از روش های متفاوتی مانند امواج رادیویی ، مادون قرمز ، لیزر و یا دوربین های تلویزیونی و پردازش تصویر استفاده می نمایند . د رادامه به بررسی چند خمپاره ی هدایت شونده و نحوه ی عملکرد آن ها می پردازیم

گلوله ی خمپاره 120 میلیمتری استریکس 

خمپاره ی استریکس محصول وزارت دفاع و شرکت ساب سوئد می باشد . شروع پروژه در سال 1984 می باشد و در سال 1994 اولین محموله ی آن تحویل ارتش سوئد گردید . گلوله ی خمپاره ی استریکس نخستین گلوله ی خمپاره ی غربی است که قابلیت شلیک از قبضه های خمپاره ی استاندارد معمولی را دارد . در این گلوله هدایت به روش مادون قرمز غیر فعال از انتهای مسیر پرواز انجام می پذیرد . گلوله ی خمپاره به از خرج گود نیز مجهز است که توسط آن حمله به اهداف زرهی از بالا را صورت می دهد . نواخت گلوله 9 شلیک در دقیقه گزارش شده است . گلوله به عنوان مهمترین جزء دارای قسمت های زیر است :

جستجوگر ، بخش الکترونیک و تغذیه ، مجموعه ی تراستر ها ، سر جنگی ، فیز و در نهایت بالک ها .

گلوله در فاز هدایت و کنترل توسط آشکارساز که در دماغه قرار دارد تصویر دیجیتالی از منطقه ، تهیه نموده و با انتقال آن به ریز پردازنده از طریق پردازش سیگنال پیشرفته هدف را از دیگر منابع انحرافی مانند آتش و دود تفکیک می نماید .

تراستر ها 12 عدد موتور کوچک سوخت جامد هستند که دایره وار در اطراف گلوله قرار دارند و در صورت نیاز در چند دهم ثانیه روشن شده و مسیر گلوله را اصلاح می نمایند . مجموعه ی بالک های انتهایی که پس از خروج گلوله از قبضه باز میگردد و سبب چرخش گلوله با سرعت کمی می گردد . نکته ی مهم این است که تراستر ها در کنار حرکت چرخشی توانایی اصلاح مسیر گلوله را دارند و در صورت نبود چرخش وجود این تراستها بی فایده است . در صورت نیاز به بردهای با لا تر از5000 متر یک مجموعه ی موتور موشکی سوخت جامد با زمان سوزش 6 ثانیه به مجموعه اضافه میگردد که پس از سوزش و اتمام حرکت شتابدار، قبل از شروع فاز هدایت و کنترل جدا می گردد . این واحد 4 ثانیه پس از شلیک فعال می گردد . باتری گلوله که انرژی واحدهای الکترونیکی را تأمین می نماید از نوع حرارتی است و همزمان با شلیک فعال می گردد . ( به علت شتاب ) برای استفاده از استریکس دیدبانی در جلو موقعیت هدف را اطلاع می دهد . در پای قبضه محاسبات لازم از قبیل مقدار زاویه ی پرتاب ، زمان لازم تا فعال شدن جستجو گر و ... انجام می پذیرد و این اطلاعات توسط یک کابل به گلوله منتقل می گردد و گلوله درون قبضه رها می شود . بقیه ی کارهای لازم را خود گلوله انجام می دهد . برد استریکس بدون موتور کمکی 1000 تا 5000 متر است و به همراه موتور کمکی تا 7500 متر می رسد.

خمپاره ی 120 میلیمتری پی جی ام ام

 

شروع پروژه در سال 1975 توسط آلمان غربی و در ادامه با همکاری  لاکهید مارتین امریکا .

گلوله قابلیت شلیک از تمام قبضه های استاندارد را دارد . برای تصحیح مسیر بجای تراستر از هدایت آیرودینامیک بهره می برند . برای یافتن هدف هدف از پردازش تصویر مادون قرمز بهره می برد و هم می تواند پرتو لیزر باز تابیده شده از روی هدف را که توسط دیده بان بر روی هدف انداخته شده را تعقیب نماید . برد گلوله بین 500 تا 15000 متر گزارش گردیده است.

گلوله ی خمپاره ی 81 میلیمتری مرلین
 

محصول انگلستان است و در دهه ی 80 ساخت آن در دستور کار وزارت دفاع انگلستان قرار گرفت . برد آن بین 1500 تا 4200 متر گزارش گردیده . برای تعقیب هدف از هدایت آیرودینامیک بهره می برند که توسط 4 باله در جلوی گلوله تأمین می گردد . گلوله پس از رسیدن به اوج از رادار موج میلیمتری برای یافتن هدف استفاده می نماید . ابتدا به دنبال اهداف ساکن می گردد ودرصورت یافت نشدن دنبال هدف متحرک میگردد . به علت قیمت بالای سامانه تاکنون سفارشی برای تولید دریافت نگردیده است .  

طبقه بندی انواع تسلیحات

با توجه به گوناگونی انواع سلاح های مدرن در این مقاله سعی شده است دوستان را با گروه بندی گوناگون سلاح های  مختلف و طبقه بندی آنها با معیار های استاندارد آشنا سازیم .

معیاراول سلاح هارا بر اساس نحوه ی بکار گیری آنها تقسیم بندی می کند :

1)سلاح های انفرادی یا سبک (personal weapons)

سلاه های این گروه تماما توسط نفر قابل جابجایی و بکار گیری است مانند انواع تفنگ ،خمپاره و موشک اندازهای سبک و....

2) سلاح های نیمه سنگین (infantry support weapons)

سلاح های این گروه به علت بزرگی توسط نفر قابل حمل واستفاده نیست و جا بجایی و بکاگیری آنها نیاز به گروه دارد مانند تیرباردوشک.ا

3)سلاح های ثابت (Fortification weapons)

سلاح های این گروه جهت نصب به صورت دائمی طراحی شده اند وقابلیت جابجایی ندارند مانند سیلوهای پرتاب موشک های بالستیک قاره پیما.

4)سلا ح های متحرک (Vehicle weapons)

این سلاح ها توسط وسایل نقلیه قابلیت جابجایی دارند مانند تانکهاوتوپهای خودکششی.

5)سلاح های ریلی (Railway weapons)

این تسلیحات صرفا بر روی خطوط آهن جابجا می شوند مانند بعضی از توپهای فوق سنگین ویا موشکهای بالستیک.

6)سلاح های هواپایه(Aircraft weapons)

این گروه از سلاح ها بر روی اشیا ی مختلف پرنده مانند هواپیما وهلیکوپتر نصب شده اند .

7)سلاح های دریا پایه (Naval weapons)

این سلاح ها بر روی شناور های مختلف سطحی و زیر سطحی نصب گردیده و بکار میروند.

8)سلاح های فضایی(Space weapons)

این سلاح ها جهت بکارگیری از خارج جو طراحی وساخته می شود.

معیار دوم سلاح ها را بر اسا س نحوه ی عملکردشان تقسیم بندی می کند :

1) پاد ماده

عملکرد این سلاح بر اساس برخورد ماده و ضد ماده است که منجر به انفجاربزرگی نظیر انفجار هسته ای می شود اما به علت مشکلات تکنیکی تولید و ذخیره سازی ضد ماده هنوز در حد تئوری باقی مانده است.

2) سلاح کمانی

این سلاح براساس انرزی ذخیره شده درریسمان کشیده وکمان خمیده عمل می کند .

3)توپها (پرتابی)

این سلاح بر اساس پرتاب یک گلوله ی عمدتا انفجاری سنگین عمل می نمایند .

4) بیولوژیک 

 این تسلیحات با استفاده از میکرو اورگانیسم ها سلامتی انسان یاحیوانات مورد استفاده              

 انسان را ازطریق بیماری هدف قرار می دهند.

 5)شیمیایی

  در این تسلیحات عوامل شیمیایی مسموم کننده و یا تحریک کننده ی شدید ، انسان را مورد        

  حمله فرار می دهند .

  6)انرژی

  دراین تسلیحات فرمی از انرژی مانند لیزر ، شوک الکتریکی ویا اموج صوتی برای حمله

  مورد استفاده قرار می گیرد. 

  7) انفجاری

  در این گونه ، یک ماده منفجره با ایجاد انفجار و انتشار ترکش و امواج انفجار سبب ایجاد  صدمه می گردد.

  8)سلاح گرم

  با استفاده ازیک خرج شیمیایی سبب شلیک گلوله یا پرتابه می گردد.

 9)سلاح آتش زا

در این سلاح یک ماده ی قابل اشتعال به همراه چاشنی سبب حریق وایجاد صدمه و خسارت از طریق آتش سوزی میگردد .

10) سلاح مغناطیسی

در این گونه سلاح ها یک میدان مغناطیسی سبب شتابگیری یک پرتابه ی فلزی  ویا هدایت ذرات بارداربه سمت هدف می گردد .

11)راکت

در این سلاح یک موتور (غالبا شیمیایی) سبب شتابگیری وافزایش سرعت سلاح در خلال حرکت به سمت هدف می گردد و معمولا دارای کلاهکی انفجاری(متعارف یا هسته ای) می باشد.

12)موشک

در حقیقت همان راکت است که به سیستم هدایت وتصحیح مسیر به سمت هدف ، به روش های مختلف مجهز شده است .

13) سلاح های هسته ای

در این سلاح ها یک فرآیند کنترل نشده ی هسته ای از نوع شکافت و یا همجوشی ویا ترکیبی از هر دو اتفاق می افتد ویا یک ماده ی رادیواکتیو آلودگی شدیدی ایجاد می نماید .

معیار دیگری برای طبقه بندی تسلیحات ،بر اساس نوع هدف سلاح است ؛

1) سلاح های ضد هوایی؛

این سلاح جهت هدف قرار دادن تجهیزات هوایی دشمن مانند هواپیما ، هلیکوپتر ،موشک و...بکار میرود .

2) سلاح های سنگرشکن؛

این سلاح برای انهدام مواضع و استحکامات دشمن در زیر زمین ویا روی آن که به طریق معمول قابل انهدام نیستند بکار می رود.

3) سلاح های ضد نفر ؛

این سلاح ها برای هدف قرار دادن نیروی دشمن به صورت انفرادی یا گروهی بکار می رود.

4) سلاح های ضد تشعشع ؛

این تسلیحات منابع تولید امواج الکترو مغناطیسی مانند رادار تعقیب و هدف قرار می دهند.

5) سلاح های ضد کشتی ؛

این سلاح ها برای انهدام شناور های مختلف دشمن بکار میرود .

6) سلاح های ضد زیر دریایی

همان گونه که از نامشان پیداست جهت نابودی شناور های زیر سطحی دشمن بکار میروند

7) سلاح های ضد زره (تانک)

این سلاح ها برای انهدام تجهیزات زرهی دشمن مانند تانک ، نفر بر و ... تولیدشده است .

8)سلاح های شکاری

این سلاح ها برای شکار حیوانات مختلف بکار میرود .

 البته با این معیار های طبقه بندی بعضی از تسلیحات ممکن است در چند گروه قرار گیرند .

پدافند هوایی ، نیروی چهارم ارتش می شود

فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا اعلام كرد: با تفکیک نیروی هوایی به دو بخش پروازی و پدافندی، نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران، چهارگانه می شوند.

به گزارش شبكه خبر به نقل از ایرنا، امیرسرتیپ خلبان احمد میقانی، امروز در نشستی خبری، با اشاره به ابلاغ طرح تفکیک بخش پروازی و پدافندی نیروی هوایی از سوی فرمانده معظّم کلّ قوا، اعلام كرد: بخش پروازی و پدافندی نیروی هوایی، هر کدام به یک نیرو تبدیل می شود. 

فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا افزود: بر این اساس، ارتش جمهوری اسلامی، شامل نیروی زمینی، نیروی هوایی، قرارگاه پدافند هوایی و نیروی دریایی خواهد بود. 

سرتیپ میقانی، هدف از این تفکیک را ارتقای توان رزم و توسعه توان رزمی پدافند هوایی دانست و از آن به عنوان یک نوآوری نام برد.
فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا، با تاكید بر اینکه تجدید ساختار و سازمان در نیروی هوایی در حال اجراست، گفت: این تجدید ساختار، سال آینده به صورت کامل انجام می شود. 

سرتیپ میقانی افزود: نیروی هوایی، به صورت کامل جدا می شود و همه تجهیزات، نیروهای پدافندی و سامانه های جمع آوری اطلاعات سیگنالی در قالب یک نیروی مستقل، تحت تابعیت قرارگاه پدافند هوایی قرار می گیرد. 

فرمانده قرارگاه پدافند هوایی گفت: بخش های مشترک پروازی و پدافندی نیز به طور مساوی بین دو نیرو تقسیم می شود. 

سرتیپ میقانی، با تاکید بر اینکه ماموریت این قرارگاه، صرفا در قالب هدایت و کنترل نیروها نیست، خاطرنشان کرد، نیروهای گسترده پدافندی در زیر مجموعه، ‌ساختار و تابعیت قرارگاه پدافند هوایی قرار می گیرند. 

فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا همچنین گفت: همه یگان های پدافند هوایی نیروهای مسلّح در کنترل عملیاتی قرارگاه پدافند هوایی و رزمایش های فرانیرویی با کنترل عملیاتی این قرارگاه انجام می شود. 

سرتیپ میقانی كه به پرسش های خبرنگاران پاسخ می داد، با تشریح اقدامات صورت گرفته در ماه های اخیر در قرارگاه پدافند هوایی، ‌ماموریت این قرارگاه را دفاع از قلمرو هوایی کشور برشمرد و گفت: قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا، مسئول اوّل و آخر دفاع از آسمان کشور است.

از تسلیحات شیمیایی چه می دانید؟

از این سلاح ها برای کشتن افراد و وارد کردن صدمات بسیار جدی و یا ایجاد انواع معلولیت ها در مردم استفاده می شود.
این سلاح ها بر اساس اثرات مختلفی که بر بدن افراد می گذارد ، به 3دسته تقسیم بندی می شوند: دسته اول سلاح های هستند که روی سیستم عصبی بدن تاثیر می گذارند.
در این دسته GA ، GB ، GD ، GF و VX (متیل فسفوبوتیوئیک اسید , گاز سارین ) قرار دارند.
دسته دوم، اثرات خود را روی پوست برجای می گذارند و شامل HD (گازخردل گوگرد)، HN (خردل نیتروژن)، L و CX هستند.

دسته سوم نیز باعث اختلال سیستم تنفسی بدن می شوند. در این گروه گازهای بی رنگ CG و DP ، کلرین (Cl) و فسفوکلرین (Ps) وجود دارند.
از سلاح های شیمیایی که روی اعصاب اثر می گذارند، قبل و در طول جنگ دوم جهانی استفاده های بی شماری شده است.
دسته ی اول: این مواد از نظر شیمیایی وابسته به حشره کش های آلی فسفره هستند. این دسته از سلاح های شیمیایی مانع از عمل آنزیم استیل کولین استر از می شوند. وقتی مواد شیمیایی این دسته وارد بدن شوند، غلظت استیل کولین را در بدن به بیش از حد لازم می رسانند. ریه ها و چشمها بسرعت این مواد را جذب کرده در کمتر از یک دقیقه بر سیستم عصبی بدن تاثیرات قابل توجهی می گذارند. علایم آن به صورت آبریزش بینی ، ترشح زیاد بزاق ، تنگی قفسه سینه، کوتاهی تنفس، تنگی مردمک چشم ، انقباض عضلانی و یا حالت تهوع و انقباض شکم ظهور می کند.
دسته دوم سلاح های شیمیایی که بر روی پوست تاول و سوختگی ایجاد می کنند ، ماندگاری فراوانی در محیط دارند. این مواد روی چشمها ، پوشش مخاطی ، ریه ها ، پوست و اجزای خون اثر گذاشته و اگر از طریق تنفس وارد ریه ها شوند ، بر شدت تنفس اثرات منفی می گذارند و اگر توسط غذا بلعیده شوند ، سبب اسهال و استفراغ می شوند. خردل ها که جزو این دسته هستند به خاطر خواص فیزیکی خود مقاومت و ماندگاری بسیار زیادی در سرما و دماهای معتدل دارند.اگر دو دقیقه از تماس یک قطره خردل با پوست بگذرد، صدمات جبران ناپذیری به این عضو وارد می شود. CX نیز که جزو این گروه است ، پودری کریستالی شکل است که در دماهای 39 تا 40 درجه سانتی گراد ذوب شده و در دمای 129 درجه سانتی گراد به جوش می آید. این ماده را با افزودن موادی خاص در دمای اتاق به حالت مایع درمی آورند. CX دارای بوی بسیار نامطبوعی است.
در غلظت های کم آن سوزش شدید چشم بروز می کند، اما در غلظتهای بالا به پوست حمله کرده و چند میلی گرم آن سبب دردهای زیاد و سوزشهای فراوان شده و زخمهای بدی بر جای می گذارد. برای پیشگیری از اثر این مواد سربازان باید به لباسها و ماسکهای حفاظتی مجهز باشند. دسته سوم از سلاحهای شیمیایی آنهایی هستند که بر دستگاه تنفسی اثر می گذارند. این مواد بشدت به بافت ریه آسیب می رسانند. فسفوژن که خطرناک ترین عضو این گروه است ، برای اولین بار در سال 1915 استفاده شد. این ماده گازی بی رنگ است که در دمای 2/8 درجه سانتی گراد به جوش می آید، بنابراین بسیار فرار و ناماندگار است ، ولی چون غلظت بخار آن 4/3 برابر هوا است ، به مدت طولانی در گودال ها و دیگر مناطق پست زمین باقی خواهد ماند. غلظت زیاد آن پس از چند ساعت سبب مرگ می شود، اما در غلظتهای کم سبب سرفه ، اختناق ، احساس تنگی قفسه سینه ، حالت تهوع و سردرد و غیره می شود.
(انواع اول و سوم این سلاح یعنی گازهای سارین و خردل همان هایی هستند که حکومت عراق در جریان جنگ تحمیلی از آنها در برابر رزمندگان ما و حتی مناطق کردنشین خود استفاده کرد.)

در این میان ، محققان طرفدار صلح نیز بیکار ننشسته اند و همواره برای یافتن راه حل مبارزه با این سلاح ها، مطالعه و تحقیق می کنند. مثلا آنها فهمیده اند اگر موشها مقدار کمی از آنزیمی با نام NTE داشته باشند، نسبت به فسفرهای آلی حساسترند. این موشها کم تحرک تر هستند و شانس مردنشان نسبت به جانورانی که مقدار این آنزیم در بدنشان در حد طبیعی است ، 2برابر بیشتر است ، پس وجود این آنزیم در بدن موشها از اثر فسفرهای آلی جلوگیری می کند. به همین ترتیب ، انسانها نیز ژن این آنزیم را دارند ، پس می توان امیدوار بود که از داورهایی که سطح NTE را افزایش بدهند، برای مبارزه با این مواد شیمیایی استفاده کرد، البته این داروها را باید پیش از حمله گازهای شیمیایی به کار برد. به عبارت دیگر، «هیچ درمانی برای ضایعات مواد شیمیایی وجود ندارد، مگر پیشگیری از تماس انسان ها با این مواد.»
اما باید پرسید آینده این سلاح ها چیست و ماهیت سلاحهای جدید چه خواهد بود؟
آیا ممکن است آینده ای رویایی در پیش رو داشته باشیم که در آن کاربرد هرگونه سلاح شیمیایی از نظر وجدان تمامی افراد کاری غیرقانونی باشد؟
آیا ممکن است آیندگان روزهای سیاه گذشته را به دست فراموشی بسپارند؟